โอริง (O-Ring) เป็นอุปกรณ์ซีลกันรั่วที่มีรูปร่างเรียบง่ายแต่ทรงประสิทธิภาพที่สุด ใช้ในงานแรงดันไฮดรอลิก นิวเมติกส์ และระบบท่อต่างๆ อย่างแพร่หลาย ทว่าผู้ใช้จำนวนมากมักประสบปัญหา "สั่งโอริงผิดไซส์" เนื่องจากวัดคลาดเคลื่อน หรือไม่รู้จักมาตรฐานเทียบเบอร์ ในบทความนี้เราจะแนะนำขั้นตอนการวัดขนาดและการเทียบเบอร์โอริงอย่างง่ายและรวดเร็วกันครับ
ยางโอริงวัดขนาดจาก รูใน (ID) และความหนาของเส้นยาง (CS)
มิติที่สำคัญของโอริงในการวัดขนาด
การวัดขนาดโอริงจะระบุขนาดด้วยค่า 2 ค่าเสมอ คือ รูใน (ID) × ความหนาหน้าตัด (CS):
- ID (Inside Diameter / เส้นผ่านศูนย์กลางภายใน): วัดจากขอบด้านในฝั่งหนึ่งข้ามไปยังขอบด้านในอีกฝั่งหนึ่ง
- CS (Cross Section / ความหนาหน้าตัด): ความหนาของเส้นยางกลม
หมายเหตุ: หลีกเลี่ยงการวัด OD (Outside Diameter / โตนอก) เนื่องจากเวลาเทียบตารางมาตรฐานสากล เช่น AS568 หรือ JIS จะใช้เพียงค่า ID และ CS เป็นตัวกำหนดเบอร์มาตรฐานเท่านั้น
เทคนิคการวัดขนาดโอริงให้แม่นยำด้วยเวอร์เนีย
- วัดความหนาหน้าตัด (CS): หนีบปากวัดภายนอกของเวอร์เนียเข้ากับเส้นยางโอริงเบาๆ อย่าบีบเวอร์เนียแน่นเกินไปจนเนื้อยางบุบ เพราะจะทำให้วัดความหนาต่ำกว่าจริง
- วัดรูใน (ID): คลี่โอริงให้เป็นวงกลมตามธรรมชาติบนพื้นราบ ใช้ปากวัดภายในของเวอร์เนียวัดระยะรูใน หรือสวมโอริงเข้ากับกรวยวัดโอริงหากมี
- ตรวจสอบในกรณียางยืด/เสื่อมสภาพ: หากโอริงเก่าหมดสภาพ ยืด หรือขาด ให้วัดขนาดของ "ร่องติดตั้ง (Groove Dimensions)" แทน คือวัดความกว้างร่อง, ความลึกร่อง และขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางของเพลาหรือเสื้อสวม
ทำความรู้จักมาตรฐานเบอร์โอริงที่นิยมใช้
ในประเทศไทย มาตรฐานของโอริงหลักๆ มี 2 ระบบคือ:
- มาตรฐาน AS568 (American Standard): เป็นตารางขนาดนิ้ว/มิลลิเมตรมาตรฐานของสหรัฐอเมริกา โดยแต่ละเบอร์จะมีรหัส 3 หลัก เช่น AS568-010 (ID 6.07 mm, CS 1.78 mm) หรือ AS568-115 (ID 17.13 mm, CS 2.62 mm)
- มาตรฐาน JIS B2401 (Japanese Industrial Standard): แบ่งออกเป็นหมวดหมู่ตามลักษณะการใช้งาน เช่น รหัส P (ซีลแกนเคลื่อนที่), G (ซีลฝาสวมอยู่กับที่) และ V (ซีลสุญญากาศ)
ตารางตัวอย่างเบอร์โอริงมาตรฐานที่เป็นที่นิยม
| เบอร์มาตรฐาน | ID รูใน (mm) | CS หน้าตัด (mm) | การใช้งานทั่วไป |
|---|---|---|---|
| AS568-010 | 6.07 | 1.78 | ข้อต่อสายลมขนาดเล็ก |
| AS568-110 | 9.19 | 2.62 | เกลียวข้อต่อไฮดรอลิก 1/4" |
| JIS B2401 P10 | 9.80 | 1.90 | เครื่องจักรญี่ปุ่น วาล์วลม |
| JIS B2401 P18 | 17.80 | 2.40 | กระบอกสูบขนาดเล็ก |
| AS568-210 | 18.64 | 3.53 | ระบบประปาและปั๊มน้ำ |
หากคุณกำลังมองหาโอริง NBR, Viton, หรือโอริงซิลิโคนทนร้อน (Silicone) แต่ไม่แน่ใจว่าจะเทียบเบอร์อย่างไร สามารถแจ้งขนาด ID และ CS ที่วัดได้กับ SEALTHAI เพื่อให้เราส่งตารางเทียบมาตรฐานและเช็กสต็อกสินค้าพร้อมจัดส่งให้ท่านได้ทันทีครับ